3.1 Kwetsbare processen

• Innen
• Uitbesteden 
• Uitkeren
• Verlenen
• Handhaven
• Geld
• Goederen/diensten
• Vastgoed
• Informatie

 Door te klikken op het schaartje neemt u de geselecteerde tekst op in uw rapport

3.1.1 Innen

Hieronder vallen in het algemeen alle processen binnen de publieke sector die tot doel hebben inkomsten voor de overheid te verwerven. Daarbij kan gedacht worden aan belastingen, invoerrechten, accijnzen, leges, heffingen, retributies, premies enz. Zowel het vaststellen van wat moet worden betaald (aanslag) als het daadwerkelijke incasseren van geld is een fraude- en corruptiegevoelig proces.

tekst opnemen in mijn document

3.1.2 Uitbesteden

Het gaat hierbij in hoofdzaak om aanbestedingen, de gunning van opdrachten en het plaatsen van orders en opdrachten. Bij dit type overheidsactiviteiten zijn er voor de hand liggend risico’s op mededingingsfraude, corruptie en belangenconflicten. Ook kan er bijvoorbeeld sprake zijn van vriendjespolitiek.

tekst opnemen in mijn document

3.1.3 Uitkeren

De publieke sector keert op tal van verschillende wijzen geld uit, bijvoorbeeld in de vorm van subsidies, uitkeringen, toelagen, premies en sponsoring. Burgers en/of bedrijven die voor uitkeringen in aanmerking komen, kunnen ambtenaren in de verleiding brengen te frauderen. Corruptierisico’s en belangenconflicten liggen eveneens op de loer. Risicovol is zowel het vaststellen van de uit te keren bedragen (bijvoorbeeld het subsidiebesluit), als het daadwerkelijk uitbetalen van de gelden.

tekst opnemen in mijn document

3.1.4 Verlenen

De publieke sector verleent op grond van wet- en regelgeving allerlei vergunningen, machtigingen etc. die voor de betrokken burgers en /of bedrijven van grote betekenis zijn. Soms is de verlening zo belangrijk dat daarmee de bestaansgrond van een bedrijf in het geding is. Concreet is te denken aan vergunningen (verblijf, bouw, horeca etc.), paspoorten, rijbewijzen, legitimatiebewijzen, machtigingen, keuringen etc. Vanwege het grote belang en het feit dat alleen de overheid tot verlening over kan gaan is, kunnen ambtenaren die zich met deze processen bezig houden, onder grote druk en verleiding komen te staan.

tekst opnemen in mijn document

3.1.5 Handhaven

De overheid heeft belangrijke en unieke taken op het terrein van toezicht, controle, inspectie, vervolging, opsporing, rechtspraak en (straf)executie. De opzet en uitvoering van deze taken raakt burgers en bedrijven en er kunnen grote belangen op het spel staan. Ambtenaren die zich met deze processen bezig houden, kunnen in de verleiding komen om samen te spannen met belanghebbende burgers en/of bedrijven, maar zij zijn ook kwetsbaar voor intimidatie of beïnvloeding.

tekst opnemen in mijn document

3.1.6 Geld

Processen waarbij wordt omgegaan met geld of met instrumenten die snel in geld zijn om te zetten, zijn uiterst fraudegevoelig. Geld is in het algemeen nog verleidelijker dan goederen, omdat het gemakkelijk voor allerlei privédoelen is in te zetten. Goederen zijn niet altijd gemakkelijk in geld om te zetten en bij het verhandelen ervan moeten vaak derden worden betrokken. Bij dit risicogebied gaat het om contant/giraal geld dat via budgetten, premies, declaraties, gratificaties, toelagen, etc. ter beschikking komt.

tekst opnemen in mijn document

3.1.7 Goederen

De schaal van de werkzaamheden in de publieke sector maakt de overheid tot een zeer belangrijke afnemer, beheerder en gebruiker van allerlei soorten goederen (bijvoorbeeld bedrijfsmiddelen inventaris, computers en voertuigen). Leveranciers van dergelijke goederen hebben een groot belang bij lucratieve overheidscontracten. Dat maakt de aanschaf van goederen kwetsbaar voor manipulatie. Het bezit van waardevolle goederen, die gemakkelijk te verhandelen zijn, zoals computers, telefoons etc. brengt ook het risico van diefstal of verduistering met zich mee.

tekst opnemen in mijn document

3.1.8 Vastgoed

Ter uitvoering van publieke taken beschikt de overheid over onroerende zaken (aankoop, beheer en gebruik van gebouwen en terreinen). In vrijwel alle gevallen zijn daar grote financiële belangen mee gemoeid. De taakuitvoering is gelet op het karakter van deze activiteiten vaak in handen van een kleine groep gespecialiseerde deskundigen. Dat maakt deze processen kwetsbaar voor fraude, corruptie en belangenconflicten.

tekst opnemen in mijn document

3.1.9 Informatie

Op grond van de specifieke taken die de overheid vervult, bijvoorbeeld op het terrein van de (staats)veiligheid, defensie, belastingen en zorg, beschikt de overheid over vertrouwelijke kennis, documenten en dossiers. Ongeautoriseerde openbaarmaking van dergelijke informatie zou de belangen van de overheid en betrokken derden aanzienlijk kunnen schaden. Dat maakt dat de omgang met deze informatie een kwetsbaarheid betekent. Het risico bestaat dat ambtenaren worden omgekocht om vertrouwelijke informatie door te spelen aan belanghebbenden, dat misbruik wordt gemaakt van voorwetenschap of belangenconflicten ontstaan.

tekst opnemen in mijn document