2 Fraudebegrip, frauderisico en signalering

Fraude is een veelvormig fenomeen dat niet scherp is afgebakend en dat raakvlakken heeft met bijvoorbeeld bedrog, vervalsing, misbruik, manipuleren van gegevens en het zich voordoen als iemand anders.
Dit instrument hanteert een brede definitie van fraude: ‘opzettelijke misleiding om een onrechtmatig of onwettig voordeel te verkrijgen’. Voor meer informatie over fraude en aanverwante begrippen verwijzen wij naar het studierapport “Signaleren van fraude” van de Algemene Rekenkamer.

Om fraude te voorkomen is het onderkennen van factoren die leiden tot (extra) kwetsbaarheid voor fraude een belangrijke eerste stap. Dan kunnen maatregelen worden genomen die de kwetsbaarheid van de organisatieprocessen voor fraude verminderen en de weerbaarheid tegen fraude en andere integriteitinbreuken verhogen. Ondanks alle maatregelen zal echter altijd enig risico op fraude blijven bestaan.

Daarom is het van belang dat ook aandacht wordt geschonken aan de fraudesignalering. Hierin zijn de volgende cruciale fasen te onderscheiden:

• Opmerken van fraudesignalen: alle medewerkers moeten signalen kunnen opmerken door alert en scherp te zijn.
• Melden van fraudesignalen: medewerkers die een vermoeden hebben van een fraudegeval zijn bereid dit te melden.
• Oppakken: het management reageert adequaat op meldingen en onderneemt actie.